२९, भदौ/ काठमाडौँ । विद्यार्थीहरू आजदेखि विद्यालय आउन थालेका छन्। यस्ताे अवस्थामा विद्यार्थीहरुलाई सिधै पढाइमा लगाउनुभन्दा पहिला मनो–सामाजिक सुदृढीकरण आवश्यक पर्न सक्छ।

मनो-सामाजिक परामर्शका लागि विभिन्न तरिकाले psycho-social counseling गर्न सकिन्छ, जसले विद्यार्थीहरुलााई सुरक्षित, सहज र सकारात्मक अनुभूति दिलाउँदै सिकाइमा पुनः सक्रिय बनाउन मद्दत पुर्‍याउँछ।

पढाइमा लगाउनु पुर्व विद्यार्थीलाई चाहिने मनो-सामजिक परामर्श :

१. सुनुवाइ (Active Listening): विद्यार्थीका अनुभव, भावना र विचारलाई ध्यानपूर्वक सुन्ने वातावरण दिनु।

२. भावनात्मक स्वीकृति (Emotional Validation): उनीहरूले भोगेका डर, आक्रोश वा निराशालाई अस्वीकृत नगरी स्वीकार गर्ने।

३. सुरक्षित वातावरण (Safe Space): स्कुलमा संवाद, छलफल र भावना व्यक्त गर्न सहज सुरक्षित ठाउँ सुनिश्चित गर्ने।

४. समूह परामर्श (Group Counseling): साथीहरूसँग मिलेर अनुभव बाँड्न सक्ने peer-support session आयोजना गर्ने।

५. तनाव व्यवस्थापन (Stress Management): श्वासप्रश्वास अभ्यास, ध्यान, योग जस्ता गतिविधि सिकाउने।

६. आत्मबल अभिवृद्धि (Resilience Building): संघर्षलाई अवसरका रूपमा देखाउने प्रेरणादायी गतिविधि गराउने।

७. सकारात्मक सोच प्रवर्द्धन (Positive Outlook): भविष्यप्रति आशा जगाउने कहानी, उदाहरण वा गतिविधि गर्ने।

८. परिवार–विद्यालय सहकार्य (Parent-School Collaboration): अभिभावकलाई समेत छलफलमा सहभागी गराई विद्यार्थीलाई थप सहयोगी बनाउने।

९. शैक्षिक पुनःसञ्चालन (Academic Adjustment): पढाइमा फर्कन सजिलो होस् भनी सरलीकृत तालिका, पुनरावृत्ति कक्षा वा लचिलो मूल्यांकन गर्ने।

१०. निरन्तर अनुगमन (Continuous Follow-up): एकपटकको मात्र नभई नियमित परामर्श, हेरचाह र प्रोत्साहन दिनु ।